Opłata sądowa od pozwu o rozwód
Opłata sądowa od pozwu o rozwód jest stała i wynosi 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), niezależnie od tego, czy wnosisz o rozwód z orzekaniem o winie, czy bez. To kwota jednorazowa, płatna przy składaniu pozwu (art. 10 tej ustawy) w sądzie okręgowym właściwym dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków (art. 17 pkt 1 i art. 41 Kodeksu postępowania cywilnego, dalej k.p.c.). Jeżeli sąd orzeknie rozwód na zgodny wniosek stron bez orzekania o winie, po uprawomocnieniu się wyroku zwraca z urzędu połowę uiszczonej opłaty, czyli 300 zł (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b). Stan na dzień publikacji tego tekstu — wysokość opłat sądowych w sprawach cywilnych może się zmieniać, warto zweryfikować aktualną kwotę przed złożeniem pozwu.
Opłatę co do zasady wnosi osoba składająca pozew. W wyroku kończącym sprawę sąd rozstrzyga jednak o kosztach postępowania między stronami — może np. nakazać ich zwrot przez małżonka uznanego za wyłącznie winnego rozkładu pożycia. Jeśli sytuacja majątkowa nie pozwala na pokrycie opłaty, można złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, dołączając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania — osoba fizyczna może się go domagać, jeśli nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 102 ust. 1 i 2 ustawy).
Osobną pozycją kosztową jest wniosek o zabezpieczenie roszczeń na czas trwania procesu — np. tymczasowych alimentów na dziecko albo sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania. Jeżeli taki wniosek zgłosisz w samym pozwie, nie podlega on opłacie (art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy); złożony osobno — podlega opłacie stałej 100 zł (art. 68 pkt 1 ustawy).
Podstawa prawna: art. 10, art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 68 pkt 1, art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 95 ust. 1 pkt 1 i art. 102 ust. 1–2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1228 ze zm.). Tekst przepisu
Honorarium adwokackie — od czego zależy cena
Honorarium adwokackie w sprawie rozwodowej nie ma jednej, sztywnej stawki — i każda kancelaria, która twierdzi inaczej, upraszcza sprawę. W mojej praktyce cena wynika z realnej analizy konkretnej sytuacji, a nie z cennika stosowanego mechanicznie do każdej sprawy. Na wycenę wpływa przede wszystkim to, czy małżonkowie są zgodni co do samego rozwodu i jego okoliczności, czy sprawa będzie sporna.
Drugim czynnikiem jest zakres postępowania dowodowego — liczba świadków, dokumentów finansowych, korespondencji, którą trzeba przeanalizować i przedstawić sądowi. Trzecim — czy w tym samym postępowaniu ma zostać rozstrzygnięty podział majątku wspólnego, co znacząco zwiększa nakład pracy. Szczegółowy opis tego, jak wygląda cała procedura rozwodowa krok po kroku, znajdziesz na stronie poświęconej rozwodom w Olsztynie.
Przed rozpoczęciem współpracy otrzymujesz ode mnie pisemną wycenę i orientacyjny harmonogram — dopiero po tym podejmujesz decyzję. To zasada, której się trzymam niezależnie od rodzaju sprawy.
Rozwód sporny a rozwód bez orzekania o winie
Rozwód bez orzekania o winie, gdy oboje małżonkowie się na to zgadzają, zwykle kończy się na jednej rozprawie — sąd bada wtedy głównie fakt trwałego i zupełnego rozkładu pożycia, bez szczegółowego postępowania dowodowego co do przyczyn rozpadu małżeństwa. To najszybszy i zwykle najtańszy wariant, jeśli chodzi o honorarium — mniej godzin pracy przy przygotowaniu i mniej terminów rozpraw.
Rozwód z orzekaniem o winie wygląda inaczej. Sąd musi ustalić, kto i w jakim zakresie ponosi winę za rozkład pożycia, co oznacza przesłuchanie świadków, analizę korespondencji, czasem dokumentów finansowych czy zeznań dotyczących zdrady lub przemocy domowej. Taka sprawa trwa dłużej, wymaga więcej rozpraw i więcej pracy adwokata przy przygotowaniu materiału dowodowego — to bezpośrednio przekłada się na wysokość honorarium. Więcej o różnicach między obydwoma trybami piszę na stronie o rozwodzie w Olsztynie, wraz z realnymi ramami czasowymi każdego etapu.
Rozwód z podziałem majątku w jednym postępowaniu
Sąd może orzec o podziale majątku wspólnego już w wyroku rozwodowym, ale tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w sprawie — taką zasadę przewiduje Kodeks rodzinny i opiekuńczy (art. 58 § 3, dalej k.r.o.), a sąd działa w tym zakresie na wniosek jednego z małżonków. W praktyce oznacza to, że połączenie obu spraw ma sens głównie wtedy, gdy majątek jest nieskomplikowany i strony są co do niego zgodne. Skomplikowany, sporny podział majątku zwykle lepiej prowadzić jako odrębne postępowanie po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego.
Połączenie obu spraw oznacza dodatkową opłatę sądową w wysokości przewidzianej od wniosku o podział majątku, czyli 1000 zł albo 300 zł przy zgodnym projekcie podziału (art. 26 ust. 2 i art. 38 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), oraz dodatkowy nakład pracy adwokata — wycenę majątku, analizę nakładów z majątku osobistego na wspólny i odwrotnie, czasem opinię biegłego. Jeśli ten temat dotyczy Twojej sytuacji, pełny rozkład kosztów i etapów podziału majątku opisuję osobno w tekście o tym, jak podzielić majątek po rozwodzie.
Podstawa prawna: art. 58 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 236); art. 26 ust. 2 i art. 38 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1228 ze zm.). Kodeks rodzinny i opiekuńczy · Ustawa o kosztach sądowych
Rozwód a alimenty na dzieci
Jeśli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd w wyroku rozwodowym rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach z dzieckiem oraz o tym, w jakiej wysokości każdy z rodziców ponosi koszty utrzymania i wychowania dziecka (art. 58 § 1 k.r.o.) — nie da się tego pominąć ani odłożyć na później; jedynie na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o kontaktach (art. 58 § 1b k.r.o.). To realnie wydłuża postępowanie, bo sąd bada sytuację majątkową i zarobkową obojga rodziców oraz koszty utrzymania dziecka.
Dla adwokata oznacza to dodatkowy zakres pracy: zebranie dokumentacji o dochodach, wydatkach na dziecko, czasem szkolnych czy medycznych, oraz przygotowanie stanowiska co do proponowanej kwoty alimentów. To kolejny czynnik, który biorę pod uwagę przy wycenie sprawy — rozwód z małoletnimi dziećmi to inny zakres pracy niż rozwód bezdzietnej pary.
Właściwy sąd
Sprawy o rozwód dla mieszkańców Olsztyna i okolic rozpoznaje Sąd Okręgowy w Olsztynie, Wydział Cywilny Rodzinny — właściwość ustala się według ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeśli choć jedno z nich nadal tam mieszka (art. 41 k.p.c.). To sąd okręgowy, nie rejonowy (art. 17 pkt 1 k.p.c.) — to częsta pomyłka wśród osób, które pierwszy raz mają do czynienia z postępowaniem rozwodowym.
Podstawa prawna: art. 58 § 1 i 1b ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 236); art. 17 pkt 1 i art. 41 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 468 ze zm.). Kodeks rodzinny i opiekuńczy · Kodeks postępowania cywilnego
Co realnie podnosi honorarium, a co go obniża
W praktyce najbardziej kosztotwórczym elementem sprawy rozwodowej nie jest sam fakt rozwodu, tylko liczba spornych wątków, które trzeba rozstrzygnąć przy okazji. Rozwód dwojga osób bez dzieci, bez majątku wartego dzielenia i bez sporu o winę to zwykle najprostszy i najtańszy wariant — czasem kończy się jedną rozprawą i kilkoma pismami. Z kolei rozwód, w którym trzeba jednocześnie ustalić winę, podzielić majątek obejmujący nieruchomość i firmę, oraz określić kontakty z dwójką małoletnich dzieci, to zupełnie inny nakład pracy — więcej pism procesowych, więcej terminów, czasem opinia biegłego.
Obniżyć koszt można realnie tylko w jeden sposób — ograniczając liczbę spornych kwestii. Jeśli małżonkowie są w stanie dogadać się chociaż co do części spraw (np. samego faktu rozwodu, nawet jeśli wciąż spierają się o majątek), skraca to postępowanie i zmniejsza nakład pracy adwokata po obu stronach. Dlatego zanim złożę pozew w imieniu klienta, zawsze sprawdzam, które elementy sprawy da się realnie uzgodnić, a które wymagają walki w sądzie.
Jak wygląda pierwsza rozmowa o kosztach
Pierwsza konsultacja służy temu, żeby poznać realny obraz sytuacji — czy rozwód będzie sporny, czy są małoletnie dzieci, czy w grę wchodzi majątek wymagający podziału, czy któraś ze stron rozważa orzekanie o winie. Na tej podstawie przedstawiam orientacyjny zakres prac i pisemną wycenę, zanim podejmiesz decyzję o rozpoczęciu współpracy. Nie pracuję na zasadzie "zobaczymy po drodze, ile to będzie kosztować" — koszt i harmonogram ustalamy na starcie, na piśmie.
Dlaczego warto skonsultować się z adwokatem przed złożeniem pozwu
Wiele osób próbuje samodzielnie oszacować, jak długo potrwa ich sprawa i ile będzie kosztować, zanim jeszcze złożą pozew. Problem w tym, że bez analizy konkretnych dokumentów — majątkowych, dotyczących dzieci, ewentualnie dowodów winy — taka ocena jest zgadywaniem. W mojej praktyce pierwsza rozmowa kończy się realną oceną sytuacji i orientacyjnym kosztorysem na piśmie, zanim podejmiesz decyzję o dalszych krokach. Jeśli Twoja sprawa dotyczy szerszego zakresu prawa rodzinnego — poza samym rozwodem, np. alimentów czy władzy rodzicielskiej — zakres, w którym pomagam, opisuję na stronie prawa rodzinnego.
Opisz swoją sytuację, a otrzymasz konkretną odpowiedź, nie ogólnik — skontaktuj się telefonicznie lub przez formularz.